آن عار و ننگ است در نسلها ، و آتش است در روز حساب ، به جنگ مايل باشيد و به آسانى به سوى مرگ و شهادت برويد . سجود : تذلل . خضوع . فروتنى . طبرسى فرموده : سجود در لغت خضوع و تذلّل و در شرع گذاشتن پيشانى بر زمين است : از اين باده پانزده مورد در « نهج » آمده است در رابطه با آدم عليه السلام فرمود : « و استأدى الله سبحانه الملائكة وديعته لديهم . . . فى الاذعان بالسجود له . . . » خ 1 ، 42 يعنى خداوند سبحان از ملائكه اداى وديعهء خويش را دربارهء سجده و خضوع به آدم ، خواست . منظور از وديعه همان « فاذا سويّته و نفخت فيه من روحى فقعوا له ساجدين » است . و دربارهء دنيا فرموده : « انّ الدنيا . . . مسجد احبآء الله و مصّلى ملائكة الله و مهبط وحى الله و متجر اولياء الله » حكمت 131 : سجر : سرخ كردن با آتش پر كردن در قاموس آمده « سجر التنور : احماه و النهر : ملاه » از اين ماده تنها يك مورد در « نهج » آمده است ، آنگاه كه آهن را سرخ كرده و به بدن عقيل نزديك كرد ، او فرياد برآورد كه مى خواهى مرا بسوزانى فرمود : « . . . يا عقيل اتئّن من حديدة احماها انسانها للعبه و تجرّنى الى نار سجرّها جبارها لغضبه » خ 224 ، 347 ، اى عقيل آيا مى نالى از آهن پاره‌ايكه انسانى انرا با بازى خود گرم كرده و مى كشى مرا به طرف آتشى كه خداوند با غضب خود سرخ نموده است سجس : ( بر وزن شرف ) متغّير و تيره شدن : « سجس الماء سجسا : تغيّر و كدر » ، سجيس به معنى هميشه و دائم آيد و آن فقط يك بار در « نهج » به كار رفته است در ذمّ ياران خويش فرموده : « ما انتم لى بثقة سجيس الليالى و ما انتم بركن يمال بكم » خ 34 ، 78 و آن در اصل « ما دامت الليالى بظلامها » است يعنى شما تا شبها تاريكند مورد اعتماد من نيستيد كه با شما به طرف دشمن ميل و حمله شود . سجف : - به فتح و كسر اوّل - پرده جمع آن سجف بر وزن عنق است كه فقط يك بار در كلام حضرت آمده است دربارهء آسمان فرموده : « جعل نجومها اعلاما . . . لم يمنع ضوء نورها ادلهام سجف الليل المظلم » خ 182 ، 261 ستارگان آسمان را علامتهائى قرار داد ، كه شدت ظلمت پرده‌هاى شب تاريك ، مانع نور و روشنائى آنها نشده است